TRÌNH DIỄN CÔNG NGHỆ CƠ GIỚI HÓA SẠ KHÔ KẾT HỢP VÙI PHÂN CHO CANH TÁC LÚA BỀN VỮNG
- Thứ sáu - 05/12/2025 09:14
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Buổi trình diễn có sự tham gia của ông Bùi Bá Bổng (Hiệp hội ngành hàng lúa gạo Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ NN&PTNT), ông Lê Thanh Tùng (Phó Chủ tịch Hiệp hội ngành hàng lúa gạo Việt Nam), bà Trần Thị Mỹ Hạnh (Cục Trồng trọt); Ông Nguyễn Văn Hùng (Chuyên gia cao cấp Viện lúa gạo Quốc tế IRRI), thầy Phan Hiếu Hiền (Chuyên gia cơ giới hóa), lãnh đạo Chi cục PTNT tỉnh Đồng Nai và một một số tỉnh lân cận, lãnh UBND xã Xuân Phú, Hợp tác xã Xuân Tiến và bà con nông dân trên địa bàn xã.
Mục tiêu chính của sự kiện là giới thiệu giải pháp công nghệ mới, giúp: (1) Giảm chi phí sản xuất để tăng sức cạnh tranh với lúa gạo từ các quốc gia như Ấn Độ và Thái Lan; (2) Chuyển đổi từ canh tác thụ động sang chủ động, giảm phụ thuộc vào nguồn nước và thời tiết; (3) Giảm phát thải khí nhà kính và hướng tới canh tác bền vững.
Công nghệ sạ khô kết hợp vùi phân có nhiều đặc tính kỹ thuật ưu việt và lợi ích về kinh tế, về môi trường, như:
- Giảm lượng giống xuống còn khoảng 60kg/ha, so với mức 100-200kg/ha của sạ lan truyền thống.
- Tạo ra các khoảng cách hàng, điều này giúp cây lúa nhận ánh sáng tốt hơn, quang hợp khỏe hơn và tạo không gian cho máy móc (robot làm cỏ) đi vào chăm sóc.
- Phân bón được vùi sâu xuống 5-6cm cùng lúc với gieo hạt, giúp tiết kiệm 30% lượng phân bón do hạn chế bốc hơi, tránh tạo ra khí N2O - một loại khí nhà kính mạnh gấp 265 lần CO2), rễ lúa phát triển mạnh hơn ngay từ đầu.
- Sạ khô giúp tránh ngập nước giai đoạn đầu vụ, từ đó giảm phát thải khí Metan (CH4) đáng kể.
- Giảm 40-50% lượng nước tưới và công lao động; giảm lượng thuốc bảo vệ thực vật, do mật độ sạ thưa và hợp lý, lúa ít sâu bệnh hơn, giảm số lần phun thuốc từ 7-9 lần xuống còn 4-5 lần/vụ; Giảm hiện tượng lúa đổ ngã, dẫn đến giảm thất thoát sau thu hoạch, có tiềm năng tăng năng suất lúa thêm 5%.
Tuy nhiên, ứng dụng công nghệ sạ khô kết hợp vùi phân cũng có những thách thức và giải pháp kỹ thuật cần lưu ý như:
+ Làm đất: Đối với sạ khô, đất cần được cày xới kỹ để đảm bảo độ tơi xốp cho hạt giống và phân bón được vùi lấp tốt.
+ Cỏ dại: Cần sử dụng thuốc diệt mầm hoặc quản lý cỏ dại bằng cơ giới hóa (máy làm cỏ).
+ Sâu bệnh đầu vụ: Hạt giống cần được xử lý để tránh dế, kiến hoặc côn trùng ăn hạt khi chưa nảy mầm.
+ Sức khỏe đất: Canh tác lúa khô liên tục có thể làm giảm hiệu suất phân bón (do đất bị axit hóa). Giải pháp được khuyến nghị là luân canh cây trồng (ví dụ: 2 vụ lúa - 1vụ bắp/đậu) để cải tạo đất và cắt đứt mầm bệnh.
Công nghệ sạ khô kết hợp vùi phân không chỉ đơn thuần là thay đổi cách gieo hạt, mà là một gói giải pháp tổng thể (Làm đất - Gieo hạt chính xác - Vùi phân - Quản lý nước - Luân canh) nhằm hướng tới nền nông nghiệp giảm chi phí, giảm phát thải và tăng lợi nhuận cho nông dân. Có thể ví công nghệ "Sạ khô kết hợp vùi phân" này giống như việc "đút ăn tận miệng" cho cây lúa. Thay vì rải thức ăn (phân bón) vương vãi trên mặt đất để rồi bị nắng gió làm hao hụt (bốc hơi). Cùng với việc sắp xếp "chỗ ngồi" (khoảng cách hàng) khoa học, cây lúa vừa được ăn no, vừa có không gian thở, lại giúp người nông dân dễ dàng đi lại chăm sóc dọn dẹp (làm cỏ) mà không lo giẫm đạp lên cây.
Mục tiêu chính của sự kiện là giới thiệu giải pháp công nghệ mới, giúp: (1) Giảm chi phí sản xuất để tăng sức cạnh tranh với lúa gạo từ các quốc gia như Ấn Độ và Thái Lan; (2) Chuyển đổi từ canh tác thụ động sang chủ động, giảm phụ thuộc vào nguồn nước và thời tiết; (3) Giảm phát thải khí nhà kính và hướng tới canh tác bền vững.
Công nghệ sạ khô kết hợp vùi phân có nhiều đặc tính kỹ thuật ưu việt và lợi ích về kinh tế, về môi trường, như:
- Giảm lượng giống xuống còn khoảng 60kg/ha, so với mức 100-200kg/ha của sạ lan truyền thống.
- Tạo ra các khoảng cách hàng, điều này giúp cây lúa nhận ánh sáng tốt hơn, quang hợp khỏe hơn và tạo không gian cho máy móc (robot làm cỏ) đi vào chăm sóc.
- Phân bón được vùi sâu xuống 5-6cm cùng lúc với gieo hạt, giúp tiết kiệm 30% lượng phân bón do hạn chế bốc hơi, tránh tạo ra khí N2O - một loại khí nhà kính mạnh gấp 265 lần CO2), rễ lúa phát triển mạnh hơn ngay từ đầu.
- Sạ khô giúp tránh ngập nước giai đoạn đầu vụ, từ đó giảm phát thải khí Metan (CH4) đáng kể.
- Giảm 40-50% lượng nước tưới và công lao động; giảm lượng thuốc bảo vệ thực vật, do mật độ sạ thưa và hợp lý, lúa ít sâu bệnh hơn, giảm số lần phun thuốc từ 7-9 lần xuống còn 4-5 lần/vụ; Giảm hiện tượng lúa đổ ngã, dẫn đến giảm thất thoát sau thu hoạch, có tiềm năng tăng năng suất lúa thêm 5%.
Tuy nhiên, ứng dụng công nghệ sạ khô kết hợp vùi phân cũng có những thách thức và giải pháp kỹ thuật cần lưu ý như:
+ Làm đất: Đối với sạ khô, đất cần được cày xới kỹ để đảm bảo độ tơi xốp cho hạt giống và phân bón được vùi lấp tốt.
+ Cỏ dại: Cần sử dụng thuốc diệt mầm hoặc quản lý cỏ dại bằng cơ giới hóa (máy làm cỏ).
+ Sâu bệnh đầu vụ: Hạt giống cần được xử lý để tránh dế, kiến hoặc côn trùng ăn hạt khi chưa nảy mầm.
+ Sức khỏe đất: Canh tác lúa khô liên tục có thể làm giảm hiệu suất phân bón (do đất bị axit hóa). Giải pháp được khuyến nghị là luân canh cây trồng (ví dụ: 2 vụ lúa - 1vụ bắp/đậu) để cải tạo đất và cắt đứt mầm bệnh.
Công nghệ sạ khô kết hợp vùi phân không chỉ đơn thuần là thay đổi cách gieo hạt, mà là một gói giải pháp tổng thể (Làm đất - Gieo hạt chính xác - Vùi phân - Quản lý nước - Luân canh) nhằm hướng tới nền nông nghiệp giảm chi phí, giảm phát thải và tăng lợi nhuận cho nông dân. Có thể ví công nghệ "Sạ khô kết hợp vùi phân" này giống như việc "đút ăn tận miệng" cho cây lúa. Thay vì rải thức ăn (phân bón) vương vãi trên mặt đất để rồi bị nắng gió làm hao hụt (bốc hơi). Cùng với việc sắp xếp "chỗ ngồi" (khoảng cách hàng) khoa học, cây lúa vừa được ăn no, vừa có không gian thở, lại giúp người nông dân dễ dàng đi lại chăm sóc dọn dẹp (làm cỏ) mà không lo giẫm đạp lên cây.