THỰC HIỆN CÁC BIỆN PHÁP AN TOÀN SINH HỌC TRONG CHĂN NUÔI ĐỂ PHÒNG CHỐNG DỊCH BỆNH, BẢO VỆ ĐÀN VẬT NUÔI

1. Quản lý chuồng trại và khu vực chăn nuôi

- Vị trí và cách ly: Phải xây dựng khu vực chăn nuôi tách biệt hoàn toàn với nhà ở hoặc nơi sinh hoạt của con người. Nền chuồng phải cao ráo, dễ thoát nước và dễ dàng làm vệ sinh. 

- Phân khu rõ ràng: Cần chia trại thành các khu vực chức năng riêng biệt: khu chăn nuôi, khu vệ sinh khử trùng, khu cách ly (dành cho vật nuôi mới nhập hoặc vật nuôi bị ốm) và khu xử lý chất thải. 

- Bố trí hố sát trùng: Bắt buộc phải có hố khử trùng hoặc giàn phun sát trùng tại lối ra vào khu chăn nuôi, trước mỗi dãy chuồng và phải thay/bổ sung chất sát trùng hàng ngày. 

2. Lựa chọn và quản lý con giống

- Nguồn gốc an toàn: Chỉ nhập con giống khỏe mạnh, có nguồn gốc rõ ràng từ cơ sở an toàn dịch bệnh và đã được tiêm phòng đầy đủ các loại vắc-xin theo quy định. 

- Kiểm dịch: Đối với vật nuôi nhập từ ngoài tỉnh, bắt buộc phải có Giấy chứng nhận kiểm dịch. Vật nuôi mới mang về phải được nuôi cách ly ít nhất 14 ngày để theo dõi trước khi cho nhập đàn. 

3. Quản lý thức ăn và nước uống

- Kiểm soát thức ăn: Thức ăn phải có nguồn gốc rõ ràng, không bị nấm mốc, vón cục hay quá hạn sử dụng. Kho chứa phải thông thoáng, kê cao (cách mặt nền và tường ít nhất 20cm), không để lẫn hóa chất, thuốc sát trùng cùng nơi bảo quản thức ăn. 

- Tránh nhiễm chéo khi trộn thức ăn: Phải vệ sinh sạch sẽ máy trộn; ưu tiên trộn mẻ thức ăn không chứa thuốc trước, mẻ có thuốc trộn sau. 

- Nguồn nước: Cung cấp đủ nước sạch, an toàn hợp vệ sinh cho vật nuôi uống tự do. Nước dùng vệ sinh chuồng trại tuyệt đối không dùng nước ao bị ô nhiễm hoặc nước thải sinh hoạt. 

4. Chăm sóc, vệ sinh và an toàn sinh học

- Tuân thủ 3 nguyên tắc cốt lõi: Cách ly (ngăn mầm bệnh xâm nhập), Làm sạch (loại bỏ chất bẩn vật lý) và Khử trùng (tiêu diệt mầm bệnh). 

- Trang bị bảo hộ: Người chăn nuôi phải rửa tay, thay quần áo bảo hộ, đi ủng/giày của trại và lội qua hố sát trùng trước và sau khi ra vào khu vực chăn nuôi. 

- Nguyên tắc di chuyển: Đi từ khu vực sạch đến khu vực bẩn; từ khu nuôi con non sang khu nuôi con trưởng thành để tránh lây nhiễm chéo. 

- Vệ sinh định kỳ: Rửa sạch máng ăn, máng uống hàng ngày. Thường xuyên phát quang bụi rậm, khơi thông cống rãnh, phun thuốc khử trùng bên ngoài và bên trong chuồng nuôi. 

- Quy tắc "Cùng vào - cùng ra" và để trống chuồng: Sau khi xuất bán hoặc kết thúc một lứa nuôi, phải tổng vệ sinh, tiêu độc khử trùng toàn bộ chuồng trại, tháo rời dụng cụ ngâm rửa, sau đó để trống chuồng (ít nhất 7-14 ngày tùy loại vật nuôi) trước khi nhập đàn mới. 

5. Kiểm soát người, phương tiện và động vật gây hại

- Kiểm soát người lạ: Hạn chế tối đa người ngoài vào trại. Khách tham quan phải đăng ký, cách ly không tiếp xúc với thịt/vật nuôi sống 72 giờ trước khi vào, đồng thời phải tắm rửa và mặc đồ bảo hộ của trại. 

- Kiểm soát phương tiện: Xe cộ không có phận sự không được vào trại. Xe chở cám, xe bắt vật nuôi phải được phun khử trùng kỹ càng (nhất là gầm và bánh xe) ngay tại cổng trại. 

- Tiêu diệt động vật trung gian: Không nuôi thả rông chó, mèo, gia cầm khác trong trại. Định kỳ phun thuốc diệt muỗi, ruồi, đặt bẫy chuột và lưới chống chim. 

6. Xử lý chất thải và xác vật nuôi

- Xử lý phân và nước thải: Chất thải hữu cơ phải được thu gom và xử lý bằng các phương pháp an toàn như ủ compost, hầm biogas, hoặc dùng chế phẩm sinh học. Nước thải phải được dẫn theo hệ thống cống kín về khu xử lý riêng, tuyệt đối không xả tràn lan ra môi trường. 

- Xử lý xác chết: Động vật chết do dịch bệnh hoặc chất thải y tế nguy hại phải được gom riêng, chôn lấp và rắc vôi hoặc tiêu hủy đốt theo đúng quy định của thú y; nghiêm cấm vứt xác ra môi trường. 

7. Nhiệm vụ về ghi chép sổ sách (Truy xuất nguồn gốc) Người chăn nuôi có trách nhiệm kê khai chăn nuôi và lập sổ sách ghi chép, lưu trữ hồ sơ ít nhất 1 năm sau khi kết thúc đợt nuôi. Các thông tin cần ghi chép hàng ngày bao gồm: Theo dõi nguồn gốc, số lượng giống khi nhập; Theo dõi việc mua và lượng tiêu thụ thức ăn, nước uống; Theo dõi tình trạng sức khỏe đàn, nhật ký sử dụng thuốc thú y, vắc-xin, thuốc sát trùng; Sổ xuất bán sản phẩm và sổ ghi chép lượng khách ra vào trại.