MỘT SỐ BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC HẬU QUẢ DO MƯA BÃO TRÊN CÂY TRÔNG

Trong thời gian qua, tình hình mưa bão đã gây ảnh hưởng nặng nề đến sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã, làm ngập úng nhiều diện tích cây trồng, gây thiệt hại cho bà con nông dân. Để nhanh chóng khắc phục hậu quả, ổn định sản xuất, Ủy ban nhân dân xã Xuân Phú khuyến cáo bà con thực hiện một số biện pháp như sau:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC HẬU QUẢ DO MƯA BÃO TRÊN CÂY TRÔNG

a) Đối với cây lúa:

  • Khơi thông dòng chảy, sử dụng các thiết bị máy móc tiêu úng;

  • Tranh thủ thời tiết nắng, khô ráo khẩn trương thu hoạch những diện tích lúa đã chín;

  • Trà lúa chắc xanh đỏ đuôi, nếu cây lúa bị đổ cần khơi thông tiêu úng, dựng lúa để cây trồng phục hồi;

  • Trà lúa đang trỗ - phơi màu cần tăng cường kiểm tra đồng ruộng phát hiện sâu bệnh cuối vụ như rầy, bệnh bạc lá, đốm sọc vi khuẩn... để có biện pháp xử lý phù hợp.

b) Đối với cây rau màu các loại:

  • Trên diện tích rau màu chưa đến kỳ thu hoạch bị ngập nhẹ có khả năng phục hồi cần khẩn trương rút nước, vệ sinh đồng ruộng, loại bỏ cây bị héo, gãy, dựng lại cây bị nghiêng. Khi mặt đất khô se cần xới phá váng và tiếp tục chăm sóc bón phân trở lại.

  • Để hạn chế bệnh lở cổ rễ, bệnh héo xanh, thối nhũn… cần tưới gốc bằng các chế phẩm vi sinh hoặc phun thuốc bảo vệ thực vật có trong danh mục được phép sử dụng và lưu ý nồng độ, liều lượng và cách sử dụng theo khuyến cáo của nhà sản xuất.

  • Trên diện tích rau màu bị ngập nặng không có khả năng phục hồi cần tận thu, khơi thông cống rãnh để thoát nước, thu dọn tàn dư cây bị hại đem tiêu hủy. Khi nước rút, làm đất kỹ, phơi đất, chuẩn bị giống, phân bón để gieo trồng vụ mới.

c) Đối với cây ăn quả lâu năm:

  • Những vườn đang bị ngập úng cần tiến hành đào rãnh thoát nước hoặc bơm, tát nước, không để tình trạng rễ cây bị ngâm trong nước thời gian dài.

  • Những vườn đã rút nước, đất mặt đã se cần xới nhẹ, phá váng quanh tán cây. Sau 20-25 ngày, bón bổ sung phân hữu cơ hoai mục kết hợp với chế phẩm vi sinh hoặc phân hữu cơ vi sinh, phân hữu cơ khoáng để vườn cây nhanh phục hồi. Hạn chế sử dụng phân bón hóa học.

  • Những vườn đang trong giai đoạn quả non hoặc quả đang phát triển, phun bổ sung phân bón lá có chứa các chất vi lượng Cu, Zn, Fe, B, Mn, Co… để hạn chế hiện tượng rụng và nứt quả.

  • Chủ động phòng, chống các loại bệnh hại:
    Mưa liên tục, độ ẩm cao, mật độ sâu hại sẽ giảm đáng kể nhưng một số bệnh hại cây trồng lại tăng lên, nhất là các bệnh do nấm gây bệnh thán thư, thối rễ, nứt và thối trái. Đối với nấm bệnh tấn công chủ yếu ở các chồi lá non thì việc thúc lá nhanh thành thục cũng là biện pháp làm hạn chế nấm bệnh. Đồng thời cần tỉa cành già cỗi, cành vượt tạo độ thông thoáng cho cây, thu gom và tiêu hủy những bộ phận bị bệnh để tránh lây lan, phun các loại thuốc gốc đồng để phòng trừ nấm bệnh tấn công vườn. Bên cạnh đó nếu có điều kiện thì sau mỗi cơn mưa phải dùng nước tưới phun hoặc rung cây để rửa nước mưa, vừa có tác dụng loại bỏ môi trường thích hợp phát triển của nấm, vừa làm cho bào tử nấm bệnh bám vào trên mặt lá, cành theo nước rơi xuống.

Đối với nấm bệnh hại rễ thì có thể ngừa bằng cách rải vôi hoặc quét vôi vùng thân gốc cây từ mặt đất lên 0,5 - 2m tùy loại và chiều cao cây. Mỗi năm thực hiện 1 lần vào đầu mùa mưa. Đối với những vườn cây đang đậu quả non hoặc quả trong giai đoạn phát triển: Phun phân bón lá có chứa canxi (Ca), đồng (Cu), boron (B), kẽm (Zn) để tránh hiện tượng nứt quả. Theo dõi thường xuyên vườn cây, đặc biệt là các cây bị long gốc để kịp thời phát hiện bệnh rễ do nấm gây ra và có biện pháp phòng trừ kịp thời.

d) Biện pháp phòng ngừa cây trồng trước mùa mưa lũ

  • Để giảm thiểu thiệt hại do ngập lụt, cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa như sau:

  • Thiết kế hệ thống thoát nước: trước mùa mưa lũ, cần thiết kế lại hệ thống mương máng, cống thoát nước để vườn cây nhanh chóng thoát nước khi có mưa lớn. Việc này giúp hạn chế tình trạng ngập úng kéo dài.

  • Cắt tỉa cành vô hiệu và chồi vượt: cắt tỉa các cành vô hiệu, chồi vượt để hạn chế tiêu hao chất dinh dưỡng và tránh lay động gốc rễ khi bị ngập.

  • Bón phân cân đối: đặc biệt là kali và silic, giúp cây trồng có sức đề kháng tốt hơn. Không nên bón đạm nhiều vì sẽ làm cây ra nhiều chồi non, dễ bị tổn thương khi ngập nước.

  • Hạn chế bón phân hữu cơ chưa hoai: tránh bón phân hữu cơ chưa hoai vì sẽ làm vi sinh vật hoạt động mạnh, tiêu hao nhiều oxy của cây trồng khi bị ngập úng.

  • Khi ngập lụt kéo dài trên 2 ngày, cần thực hiện các biện pháp sau:

  • Cắt bớt hoặc bỏ trái cây: nếu lá vẫn còn xanh và có trái, nên cắt bớt hoặc bỏ hết trái để cứu cây. Việc này giúp cây giảm bớt gánh nặng và tập trung năng lượng cho việc phục hồi.

  • Phun hỗn hợp EM lên men: phun hỗn hợp EM lên men (vi sinh vật hữu ích) hoặc nước ép rau muống lên men lên lá cây. Phun ít nhất 3 ngày/lần để kéo dài tuổi thọ của cây cho đến khi nước rút. Hỗn hợp này giúp cung cấp vi sinh vật hữu ích, hỗ trợ cây trong quá trình phục hồi.

  • Cây trồng bị tổn thương rễ nghiêm trọng sau mưa nhiều, úng ngập.

  • Khi nước đã rút, cần thực hiện các biện pháp sau để giúp cây phục hồi:

  • Tạo điều kiện thoát nước: đào mương, đánh rãnh để nước rút nhanh, đảm bảo không còn nước đọng trong vườn cây.

  • Không giẫm đạp lên đất: sau khi nước rút, không nên mang thiết bị nặng, người hoặc vật nuôi để giẫm đạp lên khu vực dưới gốc cây. Việc này sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến hệ thống rễ, làm cây bị ngạt khí và có thể chết.

  • Phá váng đất: sau khi đất khô, dùng cào nhẹ lớp đất bề mặt để phá váng, giúp không khí đi xuống dễ dàng và cung cấp oxy cho rễ hô hấp tốt hơn. Điều này rất quan trọng để rễ cây nhanh chóng phục hồi.

  • Không bón phân hóa học ngay lập tức: sau khi nước rút, không sử dụng phân bón hóa học ngay. Chờ đến khi cây phục hồi hẳn mới bắt đầu bón phân lại. Bón phân sớm có thể gây thêm căng thẳng cho cây.

Tác giả: UBND xã Xuân Phú