ĐIỂM MỚI CỦA QUYẾT ĐỊNH SỐ 26/2026/QĐ-TTG CỦA THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ VỀ BAN HÀNH BỘ TIÊU CHÍ VÀ QUY TRÌNH ĐÁNH GIÁ, PHÂN HẠNG SẢN PHẨM OCOP

Quyết định số 26/2026/QĐ-TTg có những điểm mới cốt lõi nhất đối với công tác triển khai đánh giá OCOP như:

- Ấn định các mốc thời gian trình hồ sơ:

+ Tại tuyến cơ sở: Sau khi tiếp nhận hồ sơ từ chủ thể, cấp xã chỉ có đúng 15 ngày làm việc để hoàn thành việc kiểm tra, đánh giá hồ sơ và nộp lên cấp tỉnh. Quá trình này đòi hỏi đánh giá sát sao các tiêu chí như nguồn gốc, lao động, bản sắc và trí tuệ địa phương. Việc theo dõi chặt chẽ mốc 15 ngày này là rất quan trọng để cơ quan chuyên môn cấp xã phối hợp tham mưu, tránh tình trạng trễ hạn. 

+ Tuyến tỉnh đánh giá: Cấp tỉnh sẽ đánh giá ít nhất 2 đợt/năm. Để kịp đợt 1 (trước 30/6), cấp xã phải đề nghị lên trước ngày 30/4. Đối với đợt 2 (trước 30/12), cấp xã phải nộp hồ sơ trước ngày 30/10. 

+ Khâu đánh giá lại: Thời hạn nộp hồ sơ xin đánh giá lại bị thu hẹp đáng kể. Cụ thể, chủ thể phải nộp hồ sơ không sớm hơn 180 ngày và không muộn hơn 120 ngày tính đến thời điểm giấy chứng nhận hiện tại hết hạn (Giấy chứng nhận này luôn có thời hạn cố định là 36 tháng). 

- Luật hóa rõ ràng khâu Kiểm tra, giám sát và Thu hồi:

+ Quyết định số 26/2026 bổ sung các điều khoản chi tiết về kiểm tra, giám sát sản phẩm OCOP. Nguyên tắc được áp dụng là hậu kiểm, kết hợp giữa kiểm tra định kỳ và đột xuất. 

+ Việc thu hồi chứng nhận được quy định rất rõ về mặt thời gian: Cơ quan có thẩm quyền sẽ ra quyết định thu hồi trong vòng 15 ngày kể từ khi có kết luận vi phạm. Vi phạm có thể liên quan đến chất lượng, môi trường, tem nhãn, hoặc đơn giản là do cấp xã xác nhận chủ thể không còn sản xuất sản phẩm đó nữa. 

- Tiêu chí đánh giá hướng đến tính bền vững hơn:

+ Dù tổng điểm tối đa vẫn là 100 điểm. Bộ tiêu chí được chia làm 3 phần như trước: Sản phẩm và sức mạnh cộng đồng (40 điểm), Khả năng tiếp thị (25 điểm), Chất lượng sản phẩm (35 điểm).  Điểm khác biệt là các tiêu chí đánh giá yêu cầu rất chi tiết hồ sơ minh chứng về việc bảo vệ môi trường, sử dụng bao gói thân thiện và công nghệ xanh bền vững.

+ Đặc biệt ở phần sức mạnh cộng đồng, tiêu chí ưu tiên cộng điểm cho chủ thể có người đại diện pháp luật là nữ hoặc đồng bào dân tộc thiểu số nay đã chính thức được mở rộng thêm đối tượng là người khuyết tật.