Trong thời buổi hiện nay, không khó để tạo ra một tấm thiệp cưới online (ảnh sưu tầm)

Lời mời thân tình có thể là cái bẫy trên không gian mạng

Cùng với sự phát triển của công nghệ số, thiệp cưới điện tử ngày càng được nhiều người lựa chọn bởi tính tiện lợi, nhanh chóng và khả năng tích hợp nhiều tiện ích như hình ảnh, video, bản đồ chỉ đường, lịch trình tổ chức và xác nhận tham dự. Chỉ cần một đường link được gửi qua Facebook, Zalo, khách mời đã có thể xem đầy đủ thông tin về ngày vui của cô dâu, chú rể.

Tuy nhiên, chính sự phổ biến của hình thức này đang bị các đối tượng xấu lợi dụng để thực hiện hành vi lừa đảo trên không gian mạng.

Thủ đoạn thường gặp là các đối tượng chiếm quyền sử dụng tài khoản Facebook, Zalo của người thân, bạn bè hoặc lập tài khoản giả mạo với hình ảnh, thông tin tương tự người thật. Sau đó, chúng gửi tin nhắn với nội dung thân mật như: “Cuối tuần này mình cưới, gửi bạn thiệp online nhé!”, “Bấm vào đường link xem thiệp và xác nhận tham dự giúp mình!”... kèm theo đường link hoặc tệp đính kèm được thiết kế bắt mắt, tạo cảm giác tin tưởng, khiến người nhận dễ dàng truy cập mà không kiểm tra tính xác thực.

Đây là thủ đoạn đánh vào tâm lý tin tưởng người quen, sự tò mò và thói quen sử dụng mạng xã hội của người dân. Các đối tượng không nhất thiết yêu cầu chuyển tiền ngay từ đầu mà từng bước dẫn dụ nạn nhân truy cập đường link, cung cấp thông tin hoặc cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc.

Những nguy cơ tiềm ẩn khi truy cập đường link giả mạo

Khi nhấn vào đường link độc hại, người dùng có thể bị chuyển hướng đến website giả mạo, yêu cầu đăng nhập tài khoản Facebook, Zalo hoặc cung cấp số điện thoại, mật khẩu, mã OTP và các thông tin cá nhân khác. Những dữ liệu này có thể bị các đối tượng thu thập để chiếm quyền kiểm soát tài khoản, tiếp tục mạo danh nạn nhân nhắn tin cho người thân, bạn bè nhằm thực hiện các hành vi lừa đảo tiếp theo.

Một thủ đoạn khác là dụ người dùng tải ứng dụng xem thiệp cưới không rõ nguồn gốc, sau đó yêu cầu cấp các quyền truy cập trên điện thoại như đọc tin nhắn, truy cập danh bạ hoặc quyền trợ năng. Nếu ứng dụng độc hại được cài đặt và cấp quyền không phù hợp, thông tin cá nhân, dữ liệu liên lạc và hoạt động trên thiết bị có thể bị xâm phạm, tạo điều kiện cho các đối tượng tiếp tục thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản.

Cần lưu ý, không phải mọi trường hợp nhấn vào đường link lạ đều dẫn đến việc mất tiền ngay lập tức. Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào bản chất đường link, mã độc, thao tác tiếp theo của người dùng và những quyền truy cập đã cấp cho ứng dụng. Tuy nhiên, việc chủ quan truy cập, đăng nhập hoặc cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc có thể khiến người dùng đối mặt với nhiều rủi ro về an toàn thông tin và tài sản.

Công an xã Xuân Phú khuyến cáo người dân thực hiện nguyên tắc “4 KHÔNG – 1 LUÔN”

Để chủ động phòng ngừa, hạn chế nguy cơ trở thành nạn nhân của thủ đoạn lừa đảo qua thiệp cưới điện tử, Công an xã Xuân Phú khuyến cáo người dân:

Infographic cảnh báo lừa đảo qua thiệp cưới điện tử (ấn phẩm sử dụng trí tuệ nhân tạo)

1. KHÔNG vội tin: Không mặc nhiên tin tưởng đường link chỉ vì được gửi từ tài khoản của người thân, bạn bè. Tài khoản đó có thể đã bị chiếm quyền sử dụng hoặc bị giả mạo.

2. KHÔNG nhấp vào đường link lạ: Không tùy tiện truy cập đường link, mở tệp đính kèm hoặc tải ứng dụng xem thiệp cưới từ nguồn không rõ ràng.

3. KHÔNG cung cấp thông tin bảo mật: Tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng, thông tin thẻ và dữ liệu cá nhân trên các website chưa được xác minh.

4. KHÔNG cấp quyền truy cập tùy tiện: Không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc; không cấp quyền đọc tin nhắn, truy cập danh bạ, quyền trợ năng hoặc các quyền nhạy cảm khi chưa xác định rõ mục đích và độ tin cậy của ứng dụng.

5. LUÔN kiểm chứng thông tin: Khi nhận được thiệp cưới điện tử có đường link đáng ngờ, hãy chủ động gọi điện hoặc liên hệ trực tiếp với người gửi qua một kênh khác để xác nhận trước khi thao tác.

Bình tĩnh xử lý khi lỡ truy cập đường link đáng ngờ

Trường hợp đã nhấp vào đường link nghi vấn, cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc phát hiện thiết bị có biểu hiện bất thường, người dân cần bình tĩnh, thực hiện các bước xử lý theo nguyên tắc “DỪNG – KHÓA – LƯU – BÁO”:

• DỪNG: Ngừng ngay mọi thao tác trên đường link, website hoặc ứng dụng đáng ngờ; ngắt kết nối Internet trên thiết bị nghi bị xâm nhập khi cần thiết để hạn chế nguy cơ tiếp tục bị kiểm soát.

• KHÓA: Sử dụng một thiết bị an toàn khác để liên hệ ngay với ngân hàng, yêu cầu khóa tài khoản, thẻ hoặc tạm dừng giao dịch khi có nguy cơ lộ thông tin ngân hàng; đồng thời đổi mật khẩu các tài khoản có liên quan và thu hồi những phiên đăng nhập, quyền truy cập bất thường nếu có thể.

• LƯU: Lưu giữ tin nhắn, đường link, hình ảnh, thông tin tài khoản liên quan và chứng từ giao dịch (nếu có) để phục vụ việc xác minh, xử lý.

• BÁO: Nhanh chóng thông báo cho ngân hàng và trình báo cơ quan Công an nơi gần nhất khi phát hiện dấu hiệu bị lừa đảo, chiếm đoạt tài sản hoặc bị xâm nhập tài khoản.

Chủ động cảnh giác để bảo vệ bản thân và cộng đồng

Trong môi trường số, mỗi người dân cần trang bị cho mình kỹ năng nhận diện thông tin giả mạo, sử dụng mạng xã hội an toàn và có trách nhiệm. Khi phát hiện tài khoản người quen gửi đường link bất thường, người dân nên xác minh trực tiếp, đồng thời cảnh báo cho người gửi và những người có nguy cơ nhận được nội dung tương tự.

Công an xã Xuân Phú đề nghị Nhân dân không chia sẻ, phát tán các đường link nghi lừa đảo; chủ động thông tin cho lực lượng Công an khi phát hiện dấu hiệu bất thường để kịp thời xác minh, xử lý theo quy định của pháp luật.

Một phút kiểm chứng có thể giúp bảo vệ tài khoản, dữ liệu cá nhân và tài sản của chính mình. Đừng để sự cả tin trước một lời mời cưới trực tuyến trở thành cơ hội cho các đối tượng lừa đảo!